Kwoty wolne - w podatku od spadków i darowizn

Po ustaleniu, co podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn oraz co nie jest zwolnione z tego podatku, należy ustalić obowiązującą w danym przypadku kwotę wolną od podatku. Dopiero nadwyżkę należy opodatkować według skali określonej w art.15 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Kwota wolna od podatku nie obowiązuje jednak w przypadku nabycia własności poprzez zasiedzenie. Jest to zresztą naturalną konsekwencją pierwotnego nabycia własności rzeczy zasiedzianej, tzn. faktu, że rzeczy takiej nie nabywamy bezpośrednio od nikogo.

Do opodatkowania przyjmuje się wartość przedmiotów nabytych od tej samej osoby w okresie ostatnich pięciu lat. Oznacza to, że przy każdej kolejnej czynności opodatkowanej należy od nowa sprawdzić, czy w ciągu pięciu lat kwota wolna nie została przekroczona. Tak więc zawieranie kilku umów na mniejsze kwoty zamiast jednej - na całość - nie prowadzi do nieopodatkowania darowizny.

Kwoty wolne od podatku są często wykorzystywane przy ustalaniu kwot darowizn i pożyczek, które strony umów mogą sobie przekazać bez obowiązku zawiadamiania o tym jakiegokolwiek urzędu, w tym urzędu skarbowego.

Podstawa prawna

Ustawa  z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t. jedn. Dz. U. z 2004r., Nr 142, poz.1514 z późn. zm.):
"Art. 9. 1. Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

1. 9.637 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2. 7.276 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3. 4.902 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

2. Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie."